niedziela, 11 grudnia 2016

9 gożdzików








Każdy szanujący się przyrodnik powinien na własne oczy choć raz w życiu zobaczyć kultowego kwiatka czyli gożdzika pysznego (Dianthus superbus) . Ja w tym celu wybrałem się do Ujeznej gdzie znajduje się OBSZAR NATURA 2000 . Z tymi obszarami to jest różnie , niby obszar jest turyści mogą przyjeżdzać ale dokładniejszych informacji zero . Wszystkiego czego można się dowiedzieć o takich obszarach  to tyle , że np. między Lubaczowem  a Przemyślem  jest Obszar Natura 2000  gdzie rośnie ponikło kraińskie , zapraszamy . W moim przypadku skorzystałem  z nieocenionych w takich trudnych sytuacjach map googlowych . Zatrzymałem się w Ujeznej przy kościele i poszedłem w łąki . Dość szybko trafiłem na gożdzka , na kilku metrach kwadratowych rosło 9 niepozornych kwiatków(50.073000,22.590839)
  . Cały ich urok objawia się dopiero przy dokładniejszym przyjrzeniu się .  Sądziłem , że jest to wstęp do gożdzikowych łanów ale więcej nie znalazłem  już nic . Trafiłem za to na kilka innych ciekawych gatunków . Przetacznik długolistny (Veronica longifolia) , kilkaset sztuk na 1 ha . Kosaciec syberyjski (Iris sybirica) setki okazów w kępach na kilku hektarach . Rutewka wąskolistna ( Thalictrum lucidum) s (etki sztuk po całych łąkach . Kukułka szerokolistna (Dactylorhiza majalis) w dwóch miejscach po kilkanaście okazów(50.073503,22.599121) . Mlecz błotny (Sonchus palustris) bardzo licznie szczególnie bliżej Pełkiń .  Pierwszy raz spotkałem też koniczynę rozdętą (Trifolium fragiferum) . Gdy się już ściemniało przypomniałem sobie o przyczynie utworzenia Natury 2000 czyli o starodubie łąkowym (Ostericum palustre) . W Ujeznej mimo , że schodziłem wszystkie łąki go nie znalazłem . Pojechałem więc do Pełkiń i tam na jakimś marnym miejscu ruderalnym znalazłem jeden okaz <50.071168,22.609125> . Wydaje mi się  , że  tysięczna populacja tego gatunku , na opisywanym miejscu jest już tylko odległym wspomnieniem .
W Ujeznej stwierdziłem też występowanie rzadkiego zespołu turzycy dwustronnej (Caricetum distichae).
Znajduje się on w Czerwonej Księdze Roślin Województwa Podkarpackiego i występuje tylko w kilku miejscach na terenie województwa. Do tej pory nie był tu stwierdzony , zajmuje powierzchnie około 2 hektarów (50.071047,22,593557).

środa, 7 grudnia 2016

Rajd Jarosław Radymno












Zostało mi jeszcze kilka zbiorników między Jarosławiem a Radymnem i postanowiłem je sprawdzić zwiedzając przy okazji kilka miejscowości . W Jarosławiu zdecydowałem się tylko na " Czarną kaplicę" w klasztorze Benedyktynek . Jest to miejsce wyjątkowe na skalę światową , nie ma drugiej takiej kaplicy . Niemcy gdy się wycofywali podpalili składowane tam paliwa chcąc wysadzić klasztor . Temperatura była tak wysoka , że stopiły się cegły na sklepieniu tworząc czarną szklistą skorupę . Potem pojechałem na kilka stawów znajdujących się w południowej części miasta . Tam natrafiłem na stanowisko wywłócznika okółkowego , gatunku tylko raz podanego z terenów na północ od Przemyśla <50,oo6576,22.718089> . Występował licznie na kilka arach . Następnie pojechałem oczywiście rowerem do Surochowa , gdzie urodził się Aleksander Fredro . Pozostał już tylko z tamtych czasów park podworski , kamień postawiony ku czci pisarza i monumentalna cerkiew, obecnie kościół . Jadąc przez mostek w Surochowie zatrzymałem się żeby obejrzeć pobliskie  rozlewiska . Widok był bardzo ciekawy , raz że występowała tu wolffia bezkorzeniowa ( Wolffia arhiza ) a dwa  , że wytworzony tu był  bardzo rzadki na Podkarpaciu zespół osoki aloesowatej i żabiścieku pływającego ( Hydrocharitetum morsus - ranae )  <50.014516,22.757174> . Było to drugie nowe stanowisko wolffi , które znalazłem < pierwsze w Medyce> . Dalszym etapem rajdu była żwirownia w Zgodzie . Tutaj trafiłem na łany ramienic co zapoczątkowało moją przygodę z nimi , i rdestnicę przeszytą < stanowisko znane >. Czas mnie gonił więc szybko przeskoczyłem do Wysocka . W Wysocku znajduje się jeden z okazalszych na Podkarpaciu pałaców  z  bogatą historią . Mieszkała tu królowa Marysieńka żona króla Jana 3 Sobieskiego . Obok pałacu jest kużnia , w której Husaria podkuwała konie , przed wyprawą wiedeńską , a w parku rosną dęby sadzone przez króla , co potwierdza obelisk z roku 1836 .Jest jeszcze drugi kamień , młodszy przedwojenny , poświęcony założycielowi tutejszego parku  Zygmuntowi Zamojskiemu . Ciekawi mnie metoda wykonania napisu , litery nie są  ryte , tylko wypukłe . Ostatnim etapem było stanowisko rzadkich roślin w Łazach , ale z  wielu gatunków , które spodziewałem się tu znaleść rosła tylko rdestnica ostrolistna ( Potamogeton acutifolius ) <49.971964,22.863924>. Po pewnym czasie doszedłem do wniosku ,że jest to nowe stanowisko tego rzadkiego w Województwie Podkarpackim gatunku . Oddalone o kilometr od już podanego .

wtorek, 6 grudnia 2016

Pierwsza Pyrola



Coś do gruszyczek nie miałem szczęścia . Na pierwszą natrafiłem w rezerwacie Broduszurki  , który odwiedziłem na koniec sezonu . Gruszyczka okrągłolistna (Pyrola rotundifolia) rosła przy głównej ścieżce , 200 m od pierwszej tablicy , kilkanaście okazów . <stanowisko znane>. Spotkałem też wrzosy , przytulie bagienne , gorysze błotne  i pływacza zachodniego < o nim już pisałem>. A przez chwilę sądziłem też , że trafiłem na staroduby , ale były to jakieś zmutowane dzięgle .

niedziela, 4 grudnia 2016

Uwaga uwaga nadchodzą , a nawet już są




Na przestrzeni wieków przez Pogórze Przemyskie przewalały się hordy najeżdżców . Podobnie jest w świecie roślin . Gatunki inwazyjne są obce dla lokalnej flory a ich pojawienie się powoduje wypieranie tubylczych roślin . Część tych intruzów jest niebezpieczna też dla ludzi . Pierwszą grożną bandę spotkałem w lasach pod Lubaczowem , Erechtitesy jastrzębcolistne (Erechtites hieracifolia)  rządziły  tam na polanie powstałej po wyciętych drzewach . Pod Głogowem panowały już w całym lesie , w Leżajsku zajęły bagno a w Pruchniku zadomowiły się na  górze Iwa . Mogą rosnąć i na suchym i na mokrym co daje im dużą przewagę nad innymi roślinami . Jednego osobnika spotkałem też przy drodze do Arłamowa , tak że są już na PP. W Leżajsku przy "Florydzie" jak gdyby nigdy nic rosła sobie bardzo ładna i pachnąca ambrozja bylicolistna (Ambrosia artemisiifolia)(50.264622,22.389394) , powodująca reakcje alergiczne . Jakiego zamieszania w lokalnej florze mogą narobić takie gatunki pokazuje przykład Krościenka , gdzie kaukaskie barszcze opanowały znaczne powierzchnie i poruszanie się tam , ze względu na grożbę poparzeń , stało się bardzo utrudnione . Rzepienia  włoskiego w Przemyślu znalazłem już w dwóch miejscach , ciekawe w ilu będzie za parę lat. Miną rok  jest sierpień 2017 , ambrozję bylicolistną spotykam na terenach kolejowych w pobliżu stacji Przemyśl Główny , kilkadziesiąt roślin rośnie na dwóch arach. Erechtitesy spotykam licznie w lesie  między G.Huszczyna a Helichą.(49.727289,22.682120).

czwartek, 1 grudnia 2016

Druga wyjątkowo udana wycieczka







Wyjątkowo udaną okazała się dopiero po trzech miesiącach . Druga wyjątkowo udana wycieczka była przedłużeniem pierwszej wyjątkowo udanej wycieczki i przebiegała wzdłuż zachodniej granicy Pogórza Przemyskiego . Zacząłem ją w Pawłokomie i przez Dąbrówkę Starzeńską , Wołodż , Jabłonicę Ruską , Ulucz , Dobrą Szlachecką dojeczałem do Hłomczy . Jechałem trochę samochodem a trochę rowerem w miejscach gdzie droga była wyboista . To zatrzymałem się nad samotnym stawem to przy ogromnej żwirowni , posiedziałem nad brzegiem malowniczego Sanu , pooglądałem stare cerkwie . Krajobraz i klimat tych miejsc jest niewątpliwie wyjątkowy . Właściwie z przyrodniczego punktu widzenia nie było tam , na pierwszy rzut oka  nic ciekawego, jakieś ponikła  , jakieś rdestnice i jakieś ramienice . Dopiero w Dobrej znalazłem : ciborę brunatną , ponikło igłowate , rdestnicę nawodną i rdestnicę połyskującą ale to  nic za bardzo porywającego. Teraz się jednak wycwaniłem i zbieram materiał zielnikowy . Mogę sobie pisać jakie to cuda wianki znalazłem ale bez potwierdzenia , to psu na budę . Poza tym każdy przy oznaczaniu widzi to co chciałby zobaczyć i dlatego potrzebna jest diagnoza obiektywnego fachowca . Tak więc po trzech miesiącach od wysłania materiału dostałem maila co też tam nadarłem . Gatunki stwierdzone to : ponikło austriackie , rdestnica stępiona , rdestnica drobna , pływacz zwyczajny i ramienica delikatna < Chara virgata gatunek , który występuje raczej w jeziorach lobeliowych>. Rdestnicę i ponikło to podejrzewałem , że to te gatunki ale potrzebowałem potwierdzenia . Dokładniej napiszę o tym póżniej .

wtorek, 29 listopada 2016

Rogownica leśna - pogórzański endemit





Rogownica leśna (Cerastium sylvaticum) rośnie tylko na pogórzach to pasowało ją znaleść  . No i w końcu na nią natrafiłem ,  prawie za progiem domu . Do tej pory znanych jest sto stanowisk tego gatunku , dorzucam sto pierwsze . Znajduje się ono na moczarach nad ostrowskim potokiem w lasku łęgowym <49.798586,22.735695> . Rogownica rośnie tu bardzo licznie na pow. 1ha. Podobna jest do rogownicy pospolitej ale liście na ogonkach , długie szypułki kwiatowe i płatki dłuższe od kielicha nie pozostawiają wątpliwości .

niedziela, 27 listopada 2016

Piaski w Piaskach










Na północ od Przemyśla znajduje się inny pod względem przyrodniczym świat . Teren jest płaski , zaczynają dominować piaszczyste gleby, zmienia się też skład gatunkowy szaty roślinnej . Aby odpocząć  od górskich klimatów zwiedziłem trochę te tereny . W pobliżu Radymna znajduje się przysiółek Piaski , w którym natrafiłem na piaszczyste nieużytki z ciekawą florą <49.963569,22.934369>. Rosną tam gatunki nieobecne lub bardzo rzadkie  na Pogórzu Przemyskim : kocanki piaskowe , nicennica sp <pewnie drobna> , wrzos zwyczajny , jasieniec piaskowy , bylica polna  , pięciornik srebrny . Występowanie dużej ilości kocanek i pięciornika może świadczyć o wykształceniu się rzadkiego " zespołu kocanek piaskowych" , który stwierdzono nielicznie tylko na północy województwa .

Gatunki znalezione przeze mnie , które na terenie kraju są pospolite ale  dla Pogórzanina są wielce egzotyczne < zarówno hydrofity jak i kserofity>:

  • mikołajek płaskolistny (Eryngium planum), Wylewa <50.187153,22.639119>.

  • gożdzik kropkowany (Dianthus deltoides), Dobra <50.197713,22.673226> , Manasterz <50.127712,22.667579>.

  • łyszczec polny (Gypsophila muralis), Niemstów <50.252612,23.057408>.

  • borówka brusznica (Vaccinium vitis-idaea) ,Baranów Sandomierski  <50.471906,21.526209>.

  • świetlik wyprężony(Euphrasia stricta) , Manasterz <50.127712,22669579>.

  • widłak jałowcowaty(Lycopodium annotinum) , Rebizanty <50.394746,23.190188>.

  • krzywoszyj polny(Anchusa arvensis) , Oseredek <50.434180,23.166305>.

  • namulnik brzegowy(Limsella aguatica) , Dobcza <50.230360,22.739147> , Cieszanów <50.240317,23.145706> , Radawa <50.136962,22.764126> .

  • cibora brunatna(Cyperus fuscus) , Cieszanów <50.235816,23.160490> , Żołynia <50.161767,22.334072> , Radawa <50.136962,22.764126>.

  • osoka aloesowata(Stratiotes aloides) , Niemstów <50.276500,23.040005> ,Surochów <50.014542,22.757180> ,Wietlin <50.020694,22.788604> , <50.00772622.849415>

  • czermień błotna (Calla palustris), Horyniec Zdrój <50.180503,23.365196>.

  • okrężnica bagienna (Hottonia palustris), Świdnica <50.219041,23.345842> , Leżajsk <50.263861,22.385439> , Zabajka <50.134360,21.926094>.

  • siedmiopalecznik błotny(Comarum palustre) , Świdnica <50.219041,23.345842>.

  • grzybienie białe ewentualnie północne (Nymphaea alba) , Majdan Sopocki <50.459657,23.170253> , Leżajsk <50.264327,22.389108>.